|
   MERMER  |   GRANIT   |   QUARTZITE   |   SLATE   |   LIMESTONE   |   SANDSTONE   |

 

  Sandstone

Sandstone klastik, tortul kaya biçimidir ve genellikle kum boyutunda mineral ya da kaya taneciği şeklinde görülür. Sandstone daha önce var olan kaya türlerinin ya da tekil minerallerin bir araya gelmesiyle oluşmuşlardır. Sandstone'daki kum tanelerinin boyutları 0.1mm-2mm arasında değişmektedir. Sandstone formasyonunun iki temel aşaması bulunmaktadır. İlk olarak bir veya daha fazla kum katmanı havadan ya da sudan gelen tortulaşma sonucunda birikir. Sandstone'da tortulaşma tipik olarak kumların yığıldığı yerlerde, su yatağında (su ve nehirlerde) ya da zemin yüzeyinde (çöl ve kum tepeciklerinin olduğu alanlarda) meydana gelirler. Son olarak ta birikme gerçekleştiği zaman, mineraller kum tanecikleri arasından süzülerek sertleşir ve tortuların baskısıyla sandstone oluşmaya başlar. En yaygın sertleştirici materyali silisli toprak ve kalsiyum karbonattır. Çoğu sandstone kuvars ve/veya feldisfat olarak bulunur çünkü bunalar yeryüzündeki en yaygın minerallerdir. Sandstone'da aynı kumlar gibi herhangi bir renkte olabilir ama sıklıkla görülen renkler, taba, kahverengi, sarı, kırmızı, gri ve beyazdır.

Bazı sandstone'lar atmosferden kaynaklı aşınmalara karşı dayanıklıdır; bununla birlikte üzerinde çalışılması da rahattır. Bu sandston'u yaygın bir yapı ve kaplama malzemesi yapmaktadır. Taneciklerinin sağlamlığı ve homojen boyutlu olması ve ufalanabilir yapısı sandstonu bileği, zımpara ve değirmen taşı olarak mükemmel bir material yapar. Ufalanmayan sandstone da tanecikli materialleri öğütebilmek için kullanılabilir.

Kaya formasyonları, özellikle sandstone, su süzülmesine elverişlidir ve büyük miktarda suyu depolayabilecek yapıdadırlar. Bu yüzden sandstone'lar değerli akiferler oluştururlar. Sandstone gibi ince taneli akiferler, diğer kayaların kırılmasıyla ortaya çıkan kirlenmeye karşı filtre görevi görürler.